«ԱՐՓԻ» ԲՆԱՊԱՏՄԱԿԱՆ ԱՐԳԵԼՈՑ

«ԱՐՓԻ» ԲՆԱՊԱՏՄԱԿԱՆ ԱՐԳԵԼՈՑ
Վայոց Ձորի մարզ, գ. Արենի
 
«Արփի» բնապատմական արգելոցը կազմավորվել է 1988 թ. նոյեմբերին` ՀԽՍՀ Մինիստրների խորհրդի որոշմամբ: Գտնվում է Վայոց Ձոր մարզի Արենի գյուղի վարչական տարածքում, Արենի – Եղեգնաձոր ճանապարհի երկրորդ կիլոմետրից հարավ` Նորավանքի կիրճում:  Արգելոցը ընդգրկում է մոտ 200 հեկտար ընդհանուր մակերես, որից 40 հեկտարը կազմում  են «Արջերի», «Մոզրով», «Մագիլի» և «Թռչնի» կարստային քարանձավները: Կիրճի ընդհանուր ձգվածությունը հյուսիսից-հարավ կազմում է 8 կմ: Նորավանքի կիրճից է սկիզբ առնում Գնիշիկ գետը, որի  ջրերից էլ կենդանություն են առնում արգելոցի հարուստ բուսական աշխարհը, որի ոսկե ֆոնդը ներառում է շուրջ 200 էնդեմիկ տեսակներ: Բազմազան է նաև արգելոցի կենդանական աշխարհը:
«Արփի» բնապատմական արգելոցի միջնադարյան ամենամեծ հարստությունը Նորավանքի միջնադարյան պատմաճարտարապետական համալիրն է: Այն XII-XIV դարերում եղել է Սյունյաց մետրոպոլիտության աթոռանիստը: Այստեղ իրենց բուռն գործունեությունն են ծավալել Սյունիքի Օրբելյան իշխանական տան ներկայացուցիչները:
Բարձրագույն ժայռերով շրջապատված վանական համալիրի մեջ են մտնում Ս. Կարապետ անունը կրող եկեղեցին, որի նախնական շինությունը կառուցվել է IX դարում: Համալիրի մեջ են մտնում նաև Ս. Ստեփանոս եկեղեցին ու նրա գավիթը (XIII դ.), Ս. Գրիգոր Լուսավորիչ դամբարան-եկեղեցին (XIII դ.) և վանական այլ շինություններ: Նորավանքի և ընդհանրապես Օրբելյանների շինարարական աշխատանքների թագը իրավամբ համարվում է Մոմիկ ճարտարապետի հանճարեղ ստեղծագործությունը` Ս. Աստվածածին-Բուրթելաշեն երկհարկ եկեղեցի-դամբարանը (1339թ.) ու մեծանուն վարպետի ձեռագործ խաչքարերը: Համալիրում վերանորոգման աշխատանքներ են կատարվել 1988-1999 թթ.:
Համալիրը   2011 թ. տրվել է Էջմիածնին և այն գործող հոգևոր կենտրոն է: 2010թ. այստեղ բացվել է նաև Մոմիկ ճարտարապետի կյանքին ու գործունեությանը նվիրված թանգարան:
Հասցե` Վայոց ձորի մարզ, գ. Արենի

Արգելոցի աշխատանքային օրերն ու ժամերը`

Երեքշաբթի-շաբաթ,  9-17.30:

Կիրակի` 9-15.30

Հանգստյան օրը` երկուշաբթի:

Էլ. Փոստ` [email protected]

EVENTS DEDICATED TO THE INTERNATIONAL DAY OF MUSEUMS IN VAYOC DZOR REGION

2018-07-18T11:48:37+00:00 May 21st, 2018|«ԱՐՓԻ» ԲՆԱՊԱՏՄԱԿԱՆ ԱՐԳԵԼՈՑ, “Gladzor University” Historical-Cultural Museum-Reservation, Recent News|

Within the framework of the “International museums’ day” and “Museums night” days, events were held in different communities of Vayoc dzor region. Particularly in “Gladzor university” [...]

THE CONSTRUCTION OF NORAVANQ AND MASTER MOMIK’S LOVE LEGEND

2018-03-17T12:50:34+00:00 January 25th, 2018|«ԱՐՓԻ» ԲՆԱՊԱՏՄԱԿԱՆ ԱՐԳԵԼՈՑ, Recent News, Monuments|

Famous medieval monastic complex Noravanq is located in Historical Armenia’s Syuniq region’s Vayoc dzor province (now Vayoc dzor region). In the history of Armenia the political [...]

PUPILS WERE INTRODUCED THE ACTIVITY OF ORBELYANS IN VAYOC DZOR

2018-04-04T11:01:19+00:00 December 14th, 2017|«ԱՐՓԻ» ԲՆԱՊԱՏՄԱԿԱՆ ԱՐԳԵԼՈՑ, Recent News|

By the initiative of Shaqe Gharakhanyan, the head of “Protection service” NCSO’s branch Arpi natural-historical reserve, “Orbelyans and their cultural heritage” open class was held for [...]

EUROPEAN HERITAGE DAYS IN VAYOC DZOR REGION

2017-10-31T14:24:30+00:00 October 2nd, 2017|«ԱՐՓԻ» ԲՆԱՊԱՏՄԱԿԱՆ ԱՐԳԵԼՈՑ|

Within the framework of “European heritage days” various events have been organized in Vayoc dzor region.  In “Gladzor university” historical-cultural museum-reserve an open lesson was held [...]

EVENT IN VAYOTS DZOR DEVOTED TO THE 1566 TH ANNIVERSARY OF VARDANANC BATTLE

2017-10-31T14:24:30+00:00 May 26th, 2017|«ԱՐՓԻ» ԲՆԱՊԱՏՄԱԿԱՆ ԱՐԳԵԼՈՑ|

On May 25, “Protection Service” NCSO”s Vayots Dzor Regional Service organized a march from Eghegnadzor’s park after Momik, devoted to the 1566th anniversary of Vardananc battle. [...]

“CULTURAL GENOCIDE”. OPEN CLASS FOR PUPILS IN ARENI

2017-10-31T14:24:31+00:00 April 27th, 2017|«ԱՐՓԻ» ԲՆԱՊԱՏՄԱԿԱՆ ԱՐԳԵԼՈՑ|

Сотрудники природоохранного заповедника “Арпи”, филиала ГНО “Служба охраны памятников”, организовали для шестиклассников средней школы Арени открытый урок на тему “Культурный геноцид”. Учительница истории Лусине Саргсян рассказала [...]

AN OPEN CLASS IN «ARPI» NATURAL-HISTORICAL RESERVATION DEDICATED TO RUBEN SEVAK

2017-10-31T14:24:31+00:00 September 29th, 2015|«ԱՐՓԻ» ԲՆԱՊԱՏՄԱԿԱՆ ԱՐԳԵԼՈՑ|

The stuff of «Arpi» Natural-Historical Reservation launched an open class in Areni Secondary School (Vayots Dzor) entitled «Keep Alive the Heritage Painted With the Blood of [...]

“ARPI” NATURAL – HISTORICAL RESERVATION

2018-03-14T12:20:02+00:00 February 9th, 2012|«ԱՐՓԻ» ԲՆԱՊԱՏՄԱԿԱՆ ԱՐԳԵԼՈՑ, Top Slider|

“ARPI” NATURAL-HISTORICAL RESERVATION v. Areni “Arpi” Natural-Historical Reservation was formed in the November of 1988, by the decision of the Council of Ministers of SSRA. It [...]