ՀԱՄԱԺՈՂՈՎ՝ ՆՎԻՐՎԱԾ ԱԴՐԲԵՋԱՆԻ ՎԵՐԱՀՍԿՈՂՈՒԹՅԱՆ ՏԱԿ ԱՆՑԱԾ ԱՐՑԱԽԻ ՎՏԱՆԳՎԱԾ ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԺԱՌԱՆԳՈՒԹՅԱՆԸ

ՀԱՄԱԺՈՂՈՎ՝ ՆՎԻՐՎԱԾ ԱԴՐԲԵՋԱՆԻ ՎԵՐԱՀՍԿՈՂՈՒԹՅԱՆ ՏԱԿ ԱՆՑԱԾ ԱՐՑԱԽԻ ՎՏԱՆԳՎԱԾ ՄՇԱԿՈՒԹԱՅԻՆ ԺԱՌԱՆԳՈՒԹՅԱՆԸ

2021-04-30T11:09:44+00:00 April 28th, 2021|Լրահոս, Հրապարակումներ|

Արցախյան 44-օրյա պատերազմից հետո Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած հայկական մշակութային ժառանգությունը բարբարոսաբար ոչնչացվում է թշնամու կողմից։ Վանդալիզմի դեպքերը միջազգային հանրությանը  ներկայացնելու ու հանրային տեղեկացվածության մակարդակը բարձրացնելու նկատառումով, Երևանում  անցկացվել  է  «Արցախի վտանգված ժառանգությունը. մարտահրավերների  հանգույցում»  համաժողովը։ Այն համընկել է Հուշարձանների և տեսարժան վայրերի միջազգային օրվան։ Միջոցառմանը մասնակցել են Հայաստանի և Արցախի հանրապետությունների մշակույթի  ոլորտի, միջազգային կազմակերպությունների  պատասխանատուներ, հոգևորականներ, հուշարձանագեռներ, փորձագետներ։

«Համաժողովն անցկացվում է հստակ նպատակադրումով՝ բարձրացնել հանրային ու մասնագիտական տեղեկացվածության մակարդակը, ձևակերպել ու վերլուծել մարտահրավերները, մեկտեղել  ջանքերը՝ մշակութային  ժառանգության ֆիզիկական ու տեղեկատվական անվտանգությունն ապահովելու համար։ Մեծ է կորուստների և արժեքների համար մեր պայքարի պատմական փորձը՝ քոչվոր ցեղախմբերի  ասպատակություններից  մինչև  Ջուղայի բացառիկ խաչքարերի և Արցախի հոգևոր ժառանգության ոչնչացումը, որոնք քաղաքակրթական և արժեքաբանական անհամատեղելիության դրսևորումներ են եղել», – բացման խոսքում ասել է ՀՀ  ԿԳՄՍ նախարարի պաշտոնակատար Վահրամ Դումանյանը։

Նրա խոսքով, մեր խնդիրը դիմակայության մեխանիզմների մշակումն է և այդ նպատակով ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ազգային համաժողովում մշակվել է առաջիկա գործողությունների պլան, որին մասնակցում են գիտական և հասարակական կառույցներ, գերատեսչություններ:  Ըստ Վ․ Դումանյանի, արվում է հնարավոր ամեն բան՝ կանխելու գրավյալ տարածքներում հայկական մշակութային արժեքների ոչնչացումը:

Արցախի Հանրապետության մշակույթի նախարար Լուսինե Ղարախանյանն էլ նշել է, որ վտանգված է 13 վանական համալիրի, 52 ամրոցի, 122  եկեղեցու, 523 խաչքարի և 4 մատուռի ճակատագիր: Նրա խոսքով, Հադրութի Արթուր Մկրտչյանի անվան թանգարանը, Շուշիի Պատմության թանգարանը, Երկրաբանական պետական թանգարանը, Կերպարվեստի պետական թանգարանը, Գորգերի թանգարանը, Տիգրանակերտի պատմահնագիտական ամրոց-թանգարանը անցել են թշնամու վերահսկողության տակ, իսկ Հունոտի կիրճը դեռ չեզոք գոտում է:

«Այսօր սկսվել է երկրորդ Եղեռնը. Եղեռն` Եղեռնից հետո։ Մենք տարբեր ճանապարհներով՝ խաղաղապահների, ԱԳՆ-ի և միջազգային կառույցների միջոցով փորձում ենք կանխել դա, բայց դեռ չկան սաստող այն կոնկրետ քայլերը, որոնք Ադրբեջանին ստիպեն կանգ առնել»,-ասել է Լ․ Ղարախանյանը։

Համաժողովի ընթացքում անդրադարձ է եղել նաև Հայաստանի հուշարձանների տարածքներում արձանագրվող իրավախախտումներին։  «Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի Հուշարձանների պահպանության բաժնի պետ Վիկտորյա Իսահակյանը խոսել է ինքնակամ (ապօրինի) շինարարությունների, գանձագողությունների, գանձախուզությունների, վանդալիզմի դեպքերի մասին։

Նրա խոսքով իրավախախտումների փաստերով, ՊՈԱԿ-ը դիմում է ոստիկանություն,սակայն, խնդիրը  այդ  դեպքերը  կանխելը, նվազեցնելն ու բացառելն է։ Նա կարևորել է հասարակության տեղեկացվածության բարձրացումը, արժեհամակարգի  ձևավորումը։ Անդրադարձ է եղել նաև ապօրինի հուղարկավորություններին, նշվել է, որ պատճառը՝ համայնքների հողային ֆոնդի սղությունն է, ընտանեկան գերեզմանների առկայությունը հուշարձանի տարածքում և այլն։

Համաժողովից  հետո, երեկոյան, Սուրբ Աննա Կաթողիկե եկեղեցու բակում կայացել է համերգ / հանդես են եկել «Տաղարան» համույթը, Երևանի պետական կամերային երգչախումբը, «Ֆոլկ-մոդեռն» ժողովրդական գործիքների նվագախումբը, «Ագապե» կամերային երգչախումբը/։ Ավարտին՝  Ադրբեջանի կողմից Արցախի Հանրապետության բռնազավթված տարածքներից պատմամշակութային ժառանգության տեղափոխման աշխատանքներին աջակցելու և կամավորական սկզբունքով մասնակցելու համար շնորհակալագրեր են հանձնվել նախարարության տարբեր ստորաբաժանումներին, այդ թվում նաև՝ «Պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի աշխատակիցներին։